Thăm dò
Thống kê truy cập

null Hưởng ứng ngày Thế giới phòng chống lao 24/3/2021: Nỗ lực chấm dứt bệnh lao trong cộng đồng.

Tuyên truyền sức khỏe
Thứ hai, 08/03/2021, 15:55
Màu chữ Cỡ chữ
Hưởng ứng ngày Thế giới phòng chống lao 24/3/2021: Nỗ lực chấm dứt bệnh lao trong cộng đồng.

Bệnh lao là bệnh nhiễm trực khuẩn lao (Mycobacterium Tuberculosis), thường gặp lao phổi, lao màng phổi, lao hạch, lao màng não... Bệnh lao gắn liền với mức sống thấp, môi trường ô nhiễm, dinh dưỡng kém, đề kháng kém, là gánh nặng bệnh tật cho người dân và xã hội… Ngày nay, với đại dịch HIV/AIDS, bệnh lao nổi lên là bệnh cơ hội trên những bệnh nhân suy giảm miễn dịch mắc phải do HIV/AIDS, làm công cuộc phòng chống bệnh lao ngày càng cam go và phức tạp hơn.

Thực hiện công văn của Bệnh viện Phổi Trung Ương “V/v Hướng dẫn tổ chức Chiến dịch truyền thông nhân Ngày Thế giới phòng, chống lao 24/3/2021” tổ chức tại địa phương. Căn cứ vào kế hoạch năm 2021 của Chương trình chống lao – Khoa phòng, chống bệnh truyền nhiễm và Kế hoạch số 11/KH-KSBT ngày 25/01/2021 của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Bạc Liêu về việc triển khai các hoạt động TT-GDSK phòng chống dịch bệnh, tổ chức các hoạt động cụ thể hưởng ứng ngày Thế giới phòng chống lao 24/3/2021 với chủ đề nỗ lực chấm dứt dịch bệnh lao trong cộng đồng.

Bệnh lao là bệnh mắc phải, do trực khuẩn lao gây nên:

Nhà bác học người Đức Robert Kock là người đầu tiên công bố tìm ra trực khuẩn lao (Mycobacterium Tuberculosis) khi xét nghiệm đờm của người mắc bệnh lao phổi vào ngày 24 tháng 3 năm 1882. Để kỷ niệm ngày tìm ra trực khuẩn lao của Robert Kock vào năm 1882, Tổ chức Y tế Thế giới, Hiệp hội bài lao và Bệnh phổi Quốc tế lấy ngày 24/3 hàng năm làm Ngày Chống lao Thế giới. Từ đó đến nay, Ngày Chống lao Thế giới 24/3 được xem là ngày chính thức của Liên Hiệp Quốc và đã trở thành một sự kiện sức khỏe quan trọng trên toàn cầu. Ở Việt Nam, Ngày Chống lao Thế giới 24/3 được tổ chức hàng năm nhằm nâng cao sự hiểu biết của cộng đồng về bệnh lao, kêu gọi sự quan tâm của mọi người, các nhà tài trợ, các tổ chức xã hội và cộng đồng cùng chung sức trong hoạt động phòng chống lao. Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống lao 24/3/2021, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bạc Liêu đã lập kế hoạch số 20/KH-KSBT ngày 08/3/2021 về việc phối hợp với các ban ngành, đoàn thể triển khai chiến dịch truyền thông với chủ đề: “Nỗ lực chấm dứt dịch bệnh lao trong cộng đồng”; đây là hoạt động quan trọng hướng đến cam kết chính trị các cấp và hỗ trợ người bệnh chiến thắng bệnh lao, đồng thời tuyên truyền nâng cao kiến thức của người dân và cộng đồng về bệnh lao và công tác phòng, chống bệnh lao.

Dấu hiệu nhận biết sớm bệnh lao và bệnh lao phổi thường gặp:

Lao phổi là bệnh thường gặp trong các loại bệnh lao vì vi khuẩn lao ái khí. Triệu chứng bệnh lao phổi rất dễ nhận biết, tuy nhiên người bệnh thường không chú ý phát hiện và dễ nhầm lẫn với các bệnh cảm sốt, viêm phế quản, suy nhược,…đến khi bệnh diễn biến nặng hoặc uống thuốc không hết mới đi khám bệnh. Các triệu chứng lao thường gặp:

- Ho, ho ra máu, khạc đàm kéo dài: ho trên 2 tuần, dùng thuốc kháng sinh không giảm.

- Gầy, sút cân nhanh, chán ăn, mệt mỏi, gầy, cơ thể suy yếu…

- Sốt, ra mồ hôi: Sốt cao, sốt thất thường nhưng hay gặp nhất là sốt nhẹ hoặc ớn lạnh về chiều, ra nhiều mồ hôi…

Điều trị bệnh lao:

- Bệnh nhân lao phải được chẩn đoán bệnh và chỉ định điều trị bệnh tại cơ sở chuyên khoa lao, uống thuốc chống lao đúng phác đồ, đúng liều, đều hàng ngày và đủ thời gian. Tại Bạc Liêu đã thành lập Bệnh viện Chuyên khoa lao đi vào hoạt động tại địa chỉ 01/781 đường tỉnh lộ 38, ấp Vĩnh An, xã Vĩnh Trạch thành phố Bạc Liêu.

- Phải xét nghiệm lại đàm 3 lần vào các thời điểm: sau tháng thứ 2 hoặc thứ 3 của giai đoạn điều trị tấn công, sau tháng thứ 5 và thứ 8 của giai đoạn điều trị duy trì.

- Sau khi điều trị thuốc chống lao được vài tuần, dấu hiệu bệnh thuyên giảm, bệnh nhân thấy người khỏe hơn, ăn uống ngon miệng hơn và có thể tăng cân, đó là biểu hiện tốt, nhưng bệnh chưa khỏi, bệnh nhân vẫn phải tiếp tục điều trị cho đủ 8 tháng. Nếu bệnh nhân bỏ dở điều trị (ngừng dùng thuốc trước 8 tháng) bệnh không khỏi, nhanh tái phát trở lại và đặc biệt nguy hiểm là vi khuẩn lao trở nên kháng lại các thuốc chống lao và việc điều trị về sau này sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

- Thuốc chống lao có thể gặp một số tác dụng phụ như: Buồn nôn, chóng mặt, ngứa...là các tác dụng phụ nhẹ nên bệnh nhân vẫn tiếp tục dùng thuốc. Nếu bạn giảm thị lực (nhìn mờ), giảm thính lực (nghe kém), đau khớp hoặc thấy vàng mắt cần phải ngừng thuốc và đến gặp bác sĩ ngay.

- Các thuốc sử dụng điều trị lao cho phụ nữ mang thai vẫn an toàn, nên phụ nữ đang mang thai có thể tiếp tục điều trị bệnh lao (không sử dụng Streptomycin vì có thể gây điếc cho thai nhi). Tốt nhất tránh mang thai trong khi khi đang điều trị bệnh lao, nhưng không nên quá lo lắng nếu có thai.

- Phụ nữ mang thai chữa bệnh lao có thể vẫn tiếp tục cho con bú, nguy cơ tác động có hại của thuốc chống lao đối với trẻ em là rất ít. Tuy nhiên nên đưa con đi khám định kỳ để phát hiện kịp thời những dấu hiệu và triệu chứng ngộ độc thuốc chống lao.

Những điều bệnh nhân lao cần nhớ:

- Bệnh lao chữa khỏi hoàn toàn nếu bệnh nhân uống thuốc đều đặn, đúng liều và đủ 8 tháng.

- Cần đến khám lại mỗi tháng 1 lần.

- Nếu thấy xuất hiện các tác dụng phụ có hại của thuốc như: Mắt nhìn mờ, chóng mặt, nghe khó, vàng da, vàng mắt,.... cần phải ngừng thuốc và đến gặp bác sĩ ngay. 

- Không hút thuốc lá, không uống rượu. Có thể ăn, ở cùng mọi người trong gia đình nhưng phải uống thuốc đúng chỉ dẫn.

- Không cần ăn kiêng (ngoại trừ người bệnh lao có kèm theo đái tháo đường).Trong quá trình điều trị 8 tháng cần phải xét nghiệm lại đàm 3 lần để xem kết quả điều trị có tốt không và bệnh đã khỏi chưa.

- Bệnh lao và nhiễm HIV/AIDS: Bình thường khi bị nhiễm lao người bệnh sẽ có nguy cơ mắc bệnh lao là 10% trong cả cuộc đời. Nếu nhiễm thêm HIV nguy cơ đó là 10% mỗi năm, bởi vì nhiễm HIV làm suy giảm sức đề kháng của cơ thể tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn lao trong cơ thể sinh sôi tăng nhiều về số lượng và gây bệnh lao. Nghĩa là ở bệnh nhân nhiễm HIV nguy cơ trong đời bị mắc bệnh lao sẽ tăng lên 30 lần. Lao và HIV/AIDS là tình trạng hai bệnh nguy hiểm đồng thời trên một người bệnh, là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở người nhiễm HIV/AIDS.

- Bệnh lao phát triển mạnh, lây lan nhanh ở những nơi sống trong nghèo đói, người di cư, người tị nạn, dân tộc ít người, thợ mỏ, người già, phụ nữ và trẻ em. Các yếu tố khác kèm theo làm tăng nguy cơ lây nhiễm lao như suy dinh dưỡng, nhà ở chật chội môi trường vệ sinh kém, sử dụng thuốc lá và rượu, bệnh tiểu đường, các bệnh mạn tính khác…Cuộc sống nghèo đói, kham khổ và bệnh tật làm gia tăng bệnh lao, các thể lao đa kháng thuốc làm tình trạng mắc bệnh lao ngày càng trầm trọng hơn.

Phòng ngừa lây nhiễm cho cộng đồng: Để phòng lây nhiễm bệnh cho cộng đồng, người mắc bệnh lao cần phải:

- Uống thuốc đều đặn theo chỉ dẫn của bác sỹ. Thường chỉ sau 2 tuần điều trị sẽ nhanh chóng làm giảm khả năng lây bệnh cho người khác.

- Che miệng và quay mặt về phía khác khi ho, khi hắt hơi.

- Không khạc nhổ đàm bừa bãi, cần khạc đàm vào giấy rồi gói lại và đốt đi.

- Nếu có điều kiện thì ngủ ở phòng riêng có thông khí tốt.

- Khuyên những người trong gia đình đi khám bệnh xem có bị lây nhiễm không.

- Tiêm phòng BCG cho trẻ.

Nội dung cần đạt được trong chiến dịch truyền thông Ngày Thế giới phòng chống lao 24/3:

- Thúc đẩy sự tham gia của cả hệ thống chính trị và của toàn dân nhằm thực hiên thành công các mục tiêu của Chiến lược quốc gia phòng, chống lao Việt Nam đến năm 2030 và mục tiêu cơ bản chấm dứt bệnh lao vào năm 2030 theo Nghị quyết số 20-NQ/TƯ được Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII thông qua.

- Tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho người dân, đặc biệt là những người có hành vi nguy cơ cao, người dân sống ở vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc ít người về bệnh lao và các biện pháp phòng, chống lao.

- Phối hợp tốt giữa ngành Y tế và các cơ quan ban ngành, đoàn thể cùng cộng đồng, từng gia đình và mỗi cá nhân chung tay bảo vệ sức khỏe, nâng cao sức đề kháng, bảo vệ môi trường và chủ động phòng, chống bệnh lao. Thực hiện cam kết chính trị các cấp và hỗ trợ người bệnh chiến thắng bệnh lao.

- Góp phần giảm mặc cảm kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người mắc bệnh lao, không được cách ly xã hội đối với người bệnh lao và người bệnh lao cần phải vượt qua những rào cản để tiếp cận chăm sóc về y tế. Ngành Y tế bảo đảm không để ai bị bỏ lại phía sau trong phòng chống lao và chăm sóc người bệnh lao, mọi người bệnh lao đều được tiếp cận sử dụng tốt nhất dịch vụ phát hiện, chẩn đoán, điều trị và dự phòng lao do ngành y tế cung cấp.

- Bệnh lao chữa khỏi nhưng không được chủ quan, số người chết do lao chủ yếu là những người chưa được phát hiện và điều trị theo đúng hướng dẫn của Chương trình Chống lao Quốc gia. Không ai đáng chết vì bệnh lao.

- Tăng cường công tác dự phòng và phát hiện sớm bệnh lao, đặc biệt là lao trẻ em, lao kháng thuốc, lao/HIV. Nâng cao kiến thức của cộng đồng và mỗi người về bệnh lao, điều trị lao đúng phác đồ, không bỏ thuốc trong quá trình điều trị, giúp quá trình điều trị hiệu quả, giảm lao kháng thuốc, giúp người bệnh hòa nhập cộng đồng lao động sản xuất.

- Kêu gọi toàn xã hội đặc biệt quan tâm và cùng tham gia vào công tác phòng chống bệnh lao .

- Đẩy mạnh hợp tác trong nước và quốc tế trong phát hiện, xây dựng và triển khai các công cụ can thiệp, các chiến lược mới, cũng như trong nghiên cứu về lao và các bệnh về phổi. Mục tiêu nhằm hướng tới một Việt Nam không có bệnh lao, không còn ai tử vong hay mắc bệnh hoặc phải chịu những đau khổ bắt nguồn từ bệnh lao, không còn gia đình nào phải chịu những chi phí thảm khốc liên quan tới bệnh lao.

- Lao kháng thuốc, cuộc chiến nhiều cam go: Tình trạng lao đa kháng thuốc chủ yếu được xác định là do người bệnh điều trị không đúng, không đủ, không tuân thủ chỉ định của bác sĩ; thầy thuốc không đủ thời gian để tư vấn cho bệnh nhân, và chưa hỗ trợ tích cực cho người bệnh, có những bệnh nhân thuốc để tận miệng mà không uống, vì họ nản chí, chán ăn và mệt mỏi, do thuốc lao ảnh hưởng nhiều đến gan, thận.

- Chống COVID-19 không quên chống lao: Biến hiểm họa COVID-19 thành cơ hội để Việt Nam chấm dứt bệnh lao vào năm 2030, Chương trình nhằm kêu gọi mọi người từ cuộc chiến chống COVID-19 hãy chung tay tích cực hơn nữa trong công cuộc phòng, chống bệnh lao. Bệnh lao là “kẻ giết người” thầm lặng. Cơ chế lây bệnh lao nguy hiểm hơn COVID-19 vì vi khuẩn lao có thể lây truyền qua đường không khí với các hạt mịn có kích thước từ dưới 5 micro mét, lại có khả năng đối phó, thích nghi với những điều kiện khắc nghiệt của môi trường trong thời gian dài. Hiện nay, hàng năm số tử vong do lao còn cao hơn nhiều số tử vong do tai nạn giao thông. Những người tử vong do lao chủ yếu do chưa được phát hiện và điều trị kịp thời. Hưởng ứng ngày Thế giới phòng chống lao 24/3/2021: Mọi người hãy nỗ lực chấm dứt bệnh lao trong cộng đồng./.

Bác sĩ Phước Nhường

Số lượt xem: 189

Tin đã đưa
 
© SỞ Y TẾ BẠC LIÊU
Chịu trách nhiệm chính: ông Nguyễn Minh Tùng - Phó Giám đốc Sở Y tế
Địa chỉ: Số 07, đường Nguyễn Tất Thành, phường 1, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu
Điện thoại: 0291.3.824206. Fax: 0291.3.824206  Email: syt@baclieu.gov.vn