SỐ LƯỢT TRUY CẬP

2
5
7
1
0
4
5
Tin chuyên ngành Thứ Hai, 14/05/2012, 14:35

Sẽ có vắc-xin phòng ngừa bệnh sốt rét trong vài năm tới

Các nhà khoa học đã tìm thấy chìa khóa trong việc sản xuất một loại vắc-xin có khả năng tiêu diệt sạch bệnh sốt rét, đồng thời chấm dứt tình trạng hàng triệu người bệnh, mất sức lao động, chết vì bệnh này mỗi năm.

 Các nhà khoa học tuyên bố họ đã tìm thấy cơ sở khoa học để sản xuất ra loại vắc-xin giúp phòng ngừa bệnh sốt rét, đồng thời sẽ phát triển một chương trình tiêm chủng thử nghiệm trong vòng 2 năm tới.

Sốt rét là bệnh do ký sinh trùng sốt rét (danh pháp khoa học: Plasmodium) là một chi sinh vật đơn bào ký sinh bắt buộc trên cơ thể sinh vật để tồn tại và phát triển. Chi Plasmodium được Ettore Marchiafava và Angelo Celli miêu tả năm 1885. Hiện tại người ta biết trên 200 loài của chi này và các loài mới vẫn tiếp tục được miêu tả.

Trong số trên 200 loài đã biết của chi Plasmodium thì ít nhất 11 loài ký sinh trên người. Các loài khác ký sinh trên các động vật khác, bao gồm khỉ, động vật gặm nhấm, chim bò sát. Các sinh vật ký sinh này luôn luôn có 2 vật chủ trong vòng đời của chúng: một vật chủ muỗi và một vật chủ là động vật có xương sống.

Ở ngoài cơ thể, Plasmodium cần những phương pháp nuôi cấy đặc biệt hoặc giữ ở nhiệt độ lạnh để sống còn. Khi vào cơ thể người, ký sinh trùng sốt rét ký sinh nội tế bào, cụ thể là ở tế bào gan hoặc hồng cầu, Plasmodium chính là nguyên nhân gây ra bệnh sốt rét. Đời sống của ký sinh trùng sốt rét ngắn nhưng chúng sinh sản nhanh và nhiều do vậy tồn tại lâu dài trong cơ thể. Plasmodium có 2 phương thức sinh sản, sinh sản vô tính thực hiện ở vật chủ phụ (người hoặc những động vật khác) và sinh sản hữu tính ở vật chủ chính là muỗi Anopheles. Plasmodium có cấu tạo đơn giản, cơ thể gồm thành phần chính là nhân, nguyên sinh chất và một số thành phần khác, do không có bộ phận di động nên Plasmodium thường phải ký sinh cố định.

Plasmodium falciparum gây ra trên cơ thể con người và lây từ người này sang người khác do muỗi đốt. Người mắc bệnh sốt rét có thể bị sốt cao, nhức đầu, hôn mê hay thậm chí là tử vong. Tính tới thời điểm hiện tại, chưa có loại thuốc đặc trị nào điều trị căn bệnh được coi là phổ biến và thường xuyên phát dịch ở các nước nhiệt đới này.

Ký sinh trùng sốt rét ký sinh ở người:

1. P.falciparum: Gặp nhiều ở vùng nhiệt đới có khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều, nhiệt độ trung bình năm tương đối cao. Loại ký sinh trùng sốt rét này hay gặp ở châu Á (đặc biệt là vùng Đông Nam Á), châu Phi, châu Mỹ La Tinh và ít gặp hơn ở châu Âu. Hiếm gặp P.falciparum ở nơi có bình độ cao.

2. P.vivax: Gặp nhiều ở châu Âu, còn châu Á và châu Phi chỉ gặp nhiều ở một số nơi.

3. P.malariae: Xuất hiện nhiều ở châu Âu, châu Phi, ít hơn ở châu Mỹ, còn châu Á rất hiếm gặp.

4. P.ovale: Nói chung hiếm gặp trên thế giới, chủ yếu gặp ở trung tâm châu Phi[3].

Các bệnh nhân mắc căn bệnh này đều phải điều trị theo một phác đồ riêng nhờ sự kết hợp của nhiều loại thuốc. Tuy nhiên, hàng triệu người vẫn thiệt mạng vì sốt rét mỗi năm, đặc biệt ở những nước kém phát triển.

Tiến tới điều chế vắc-xin phòng ngừa bệnh sốt rét:

Những nỗ lực phát triển loại vắc-xin nhằm ngăn chặn sự tấn công của loại ký sinh trùng Plasmodium falciparum vào máu trước đó đã thất bại bởi loại này có khả năng thích ứng rất cao. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đã phát hiện ra một điều kiện thiết yếu giúp loại ký sinh này có thể xâm nhập vào cơ thể con người. Điều này đồng nghĩa với việc ngăn chặn sự xâm nhập của ký sinh trùng sẽ đơn giản hơn.

Tiến sĩ Gavin Wright, trưởng nhóm nghiên cứu tại viện nghiên cứu Wellcome Trust Sanger, Cambridge cho biết: “Chúng tôi đã phát hiện ra điều hoàn toàn bất ngờ và trái ngược với những nghiên cứu trước đó”. Điều này sẽ cho phép thử nghiệm một loại vắc-xin mới trong vòng 2 năm tới. Nếu thành công, vắc-xin này có thể được áp dụng đại trà trong 10-20 năm tiếp theo.

Tổ chức Y tế Thế giới WHO cho biết, mỗi năm có khoảng 243 triệu người mắc sốt rét và 1 triệu người trong số đó tử vong vì căn bệnh này trong năm 2008. Vì thế, phát hiện mới này là điều vô cùng có ý nghĩa đối với sự phát triển của loài người, bởi hầu hết các trường hợp tử vong do sốt rét đều là trẻ em dưới 5 tuổi.

 

                                                                        BS. PHƯỚC NHƯỜNG_T4G BẠC LIÊU


Số lượt người xem: 2413 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày